Po wizycie w muzeum Depero wsiadłem w samochód i wspiąłem się na wzgórze nad Rovereto, na którym znajduje się Sacrario Militare di Castel Dante. Pojechałem tam, aby zobaczyć miejsce pamięci o żołnierzach Wielkiej Wojny oraz zachowane transzeje.
Monument na wzgórzu Castel Dante
Z całej doliny, w której leży Rovereto, widać wzgórze Castel Dante i charakterystyczny biały, cylindryczny budynek stojący na wzgórzu. Z centrum miasta jechałem kilkanaście minut krętą drogą prowadzącą pod górę, która kończy na niewielkim parkingu.
Od bramy wejściowej ruszyłem w stronę placu przed ossuarium. Stoją tu działa artyleryjskie z czasów Wielkiej Wojny, a uwagę przykuwa panorama Rovereto, otoczonego górami Vallagarina.
Nad placem góruje monumentalna bryła Sacrario.
Sacrario Militare di Rovereto
Sacrario zaprojektował architekt Fernando Biscaccianti. Monument powstawał w latach 1933-1936, a otwarto go uroczyście 4 listopada 1938 roku, w rocznicę zakończenia I wojny światowej na froncie włoskim.
W ossuarium spoczywają szczątki ponad dwudziestu tysięcy żołnierzy poległych podczas I wojny światowej. Są wśród nich żołnierze włoscy oraz żołnierze armii austro-węgierskiej.
Na miejscu upamiętniono również Damiano Chiesę i Fabio Filziego, związanych z Rovereto włoskich irredentystów. Tych dwóch mieszkańców miasta walczyło po stronie włoskiej. Zostali schwytani przez Austriaków i rozstrzelani za zdradę.
Transzeje przy Sacrario
Wracając z ossuarium, poszedłem obejrzeć transzeje, które znajdują się nieopodal wejścia do kompleksu. Te fragmenty umocnień z czasów I wojny światowej zostały odrestaurowane w 2023 roku podczas generalnego remontu całego kompleksu.
Zachowany odcinek transzei został zbudowany w grudniu 1915 roku przez żołnierzy Brygady „Mantova”. Między 25 a 28 grudnia 1915 roku 1. kompania 114. pułku piechoty Brygady „Mantova” zajmowała to wzgórze, a następnie, wzmocniona przez 12. kompanię, odparła silny kontratak austro-węgierski.
Informacje praktyczne
Sacrario Militare di Castel Dante znajduje się przy Via Castel Dante w Rovereto
Wejście na teren Sacrario jest bezpłatne.
Kompleks jest czynny od wtorku do soboty w godzinach 9:00–12:00 i 13:00–16:00 oraz w niedzielę 9:00–17:00.
Sacrario jest zamknięte w poniedziałki oraz w wybrane święta. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
Jeśli interesuje cię historia I wojny światowej, odwiedź Sacrario Militare di Castel Dante w Rovereto. To miejsce pozwala zobaczyć, jak silnie Wielka Wojna wpisała się w krajobraz miasta i całej Vallagariny.
Jeśli interesujesz się historią działań militarnych we Włoszech, może cię zainteresować także mój przewodnik „Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego”.