Album Giotto. Życie Maryi i Jezusa. Kaplica Scrovegnich, wydany przez Wydawnictwo Jedność, pozwolił mi wrócić jeszcze raz do Padwy, przyjrzeć się z bliska freskom Giotta i jeszcze lepiej je zrozumieć.
Podróżując po Włoszech, dwa razy odwiedziłem Kaplicę Scrovegnich. Ostatnio byłem tam w 2023 roku. Za każdym razem wychodziłem zachwycony, ale też z poczuciem, że zobaczyłem tylko tyle, ile można zobaczyć w czasie krótkiej wizyty. Wizyta turystyczna w kaplicy trwa 15 minut. To wystarczy, żeby poczuć niezwykłość tego miejsca, zobaczyć błękit sklepienia, kolejne sceny z życia Maryi i Jezusa oraz monumentalny Sąd Ostateczny. Nie wystarczy jednak, żeby spokojnie przyjrzeć się wszystkim freskom i rzeźbom.
Starannie wydany album „Giotto. Życie Maryi i Jezusa. Kaplica Scrovegnich” zawiera zdjęcia wszystkich fresków i rzeźb. Dzięki temu mogłem ponownie przejść przez kaplicę i przypomnieć sobie cykle fresków: sceny z życia Maryi (wraz z historią jej rodziców, Joachima i Anny), sceny z życia Jezusa, alegorie Cnót i Wad oraz Sąd Ostateczny.
Autorką tekstów do albumu jest Federica Millozzi, Historyk sztuki, doktor historii i krytyki dziedzictwa artystycznego i muzycznego na Uniwersytecie w Padowie. Bardzo dobrze zna freski Giotta i historię ich współczesnej ochrony – w latach 2016–2021, jako kurator Muzeów Miejskich w Padwie, prowadziła proces aplikacyjny o wpisanie miejsca „Cykle fresków XIV wieku Padwy” na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Dzięki opisom zrozumiałem lepiej historie opowiadane przez freski np. przekazanie różdżek. Okazuje się, że namalowana przez Giotta scena przedstawia moment przekazania gałązek młodzieńcom zabiegającym o względy Maryi. Na fresku pojawia się też Józef, który wahał się, bo nie był już młody, ale stawił się wraz z innymi mężczyznami z plemienia Judy. Z końca jednej różdżki miała wzlecieć gołębica. Temu, który trzymał ją w ręku, Maryja miała zostać powierzona pod opiekę.
Prawdziwą siłą książki są jednak nie ciekawe teksty, ale fotografie, pochodzące z nowej kampanii zdjęciowej, wykonane na zlecenie Scripta Maneant Group. Ich autorami są Carlo Vannini i Gianni Grandi. Nawet dla osoby, która już była wcześniej w kaplicy, album prezentuje świeże spojrzenie, pozwala przyjrzeć się z bliska szczegółom i wzbogacić wcześniejsze osobiste doświadczenie.
Kaplica Scrovegnich kojarzy się przede wszystkim z Giottem i freskami. Album pokazuje również rzeźby znajdujące się w kaplicy, między innymi w prezbiterium, zakrystii i absydzie.
Przyznaję, że najbardziej zaskoczyły mnie fragmenty pomnika nagrobnego Enrica Scrovegniego, zwłaszcza anioły podtrzymujące zasłony. Podczas wizyty w kaplicy nie przyjrzałem im się tak dokładnie, bo patrzyłem na Madonnę z Dzieciątkiem, którą wyrzeźbił Giovanni Pisano. W albumie nagle stały się widoczne.
Dla mnie „Giotto. Życie Maryi i Jezusa. Kaplica Scrovegnich” to nie tylko piękny album. To książka, która przedłuża spotkanie z jednym z najważniejszych miejsc włoskiej sztuki renesansowej.
Jeśli byłeś już w Kaplicy Scrovegnich, ten album pozwoli ci wrócić do Padwy bez pośpiechu. Jeśli dopiero planujesz wizytę, może być bardzo dobrym przygotowaniem, bo pokazuje to, czego podczas krótkiego zwiedzania nie da się zobaczyć dokładnie.