Podczas wizyty w Trydencie, w Muzeum Diecezjalnym natrafiłem na kolejny polski ślad. W muzealnych salach zobaczyłem obrazy Marcina Teofila Polaka, znanego we Włoszech jako Martino Teofilo Polacco. Skąd dzieła polskiego malarza wzięły się właśnie w Trydencie?

Kim był Marcin Teofil Polak?

Marcin Teofil Polak, właściwie Marcin Teofilowicz, urodził się około 1570 roku, prawdopodobnie we Lwowie. W 1595 roku przebywał w Krakowie, gdzie był uczniem nadwornego malarza Marcina Kobera. Później działał w Pradze i Innsbrucku, a około 1600 roku przybył do Trydentu.

Ten malarz wczesnego baroku tworzył obrazy religijne, portrety i freski. Jego twórczość pozostawała pod wpływem malarstwa włoskiego, szczególnie weneckiego colorito. Zmarł 25 stycznia 1639 roku w Bressanone.

Malarz na dworze księcia-biskupa Trydentu

W czasie pobytu Polaka w Trydencie diecezją kierował Carlo Gaudenzio Madruzzo. Książę-biskup przywiązywał dużą wagę do sztuki religijnej, która miała wspierać odnowę Kościoła po Soborze Trydenckim, oddziaływać na uczucia wiernych i wzmacniać ich pobożność.

Marcin Teofil Polak był jednym z najważniejszych artystów realizujących ten program. Przybył do Trydentu około 1600 roku, prawdopodobnie po okresie nauki w Wenecji, gdzie poznał malarstwo Palmy Młodszego (Jacopo Palma il Giovane).

Książę-biskup Carlo Gaudenzio Madruzzo objął Marcina Teofila Polaka mecenatem i gościł go w Castello del Buonconsiglio. Malarz pracował dla jego dworu oraz kościołów diecezji co najmniej do 1621 roku. To wyjaśnia, dlaczego jego dzieła można dziś oglądać w Museo Diocesano Tridentino.

Obrazy Marcina Teofila Polaka w muzeum

Podczas zwiedzania zobaczyłem kilka prac Marcina Teofila Polaka. Wśród nich znalazły się:

• „Chrystus Boleściwy podtrzymywany przez dwóch aniołów”,
• „Święty Wigiliusz przedstawia kardynała Bernarda Clesa Matce Bożej z Dzieciątkiem Jezus”,
• „Św. Krzysztof„.

Mathias Bersohn w wydanym w 1889 roku opracowaniu o Marcinie Teofilu Polaku wymieniał obraz św. Krzysztofa jako dzieło znajdujące się przy bocznym ołtarzu katedry w Trydencie. Obecnie można go oglądać w Muzeum Diecezjalnym.

Marcin Teofil Polak w Riva del Garda

Marcin Teofil Polak tworzył również w Riva del Garda, gdzie jego dzieła można zobaczyć w kościele Inviolata. Do tego wątku wrócę w osobnym artykule.

Będąc w Trydencie, wstąp do Museo Diocesano Tridentino i odszukaj obrazy Marcina Teofila Polaka. Wśród dzieł związanych ze sztuką tego miasta zobaczysz prace naszego rodaka, który zrobił karierę na dworze miejscowego księcia-biskupa.