Czasami książka wydana kilka lat wcześniej trafia w moje ręce z opóźnieniem. Tak było z albumem „Kaplica Sykstyńska” Antonio Paolucciego, wydanym w Polsce przez Bernardinum w 2017 roku. Kiedy zacząłem go przeglądać, przekonałem się, że to bardzo ciekawa publikacja, szczególnie dla osób zainteresowanych sztuką włoskiego renesansu.
Kaplica Sykstyńska należy do najbardziej znanych zabytków Watykanu. Każdego dnia odwiedzają ją tysiące turystów, którzy chcą zobaczyć słynne freski Michała Anioła. Jednak podczas zwiedzania trudno dokładnie przyjrzeć się malowidłom znajdującym się wysoko na sklepieniu czy dostrzec szczegóły Sądu Ostatecznego. Album Paolucciego daje taką możliwość.
Niezwykła sesja fotograficzna w Kaplicy Sykstyńskiej
Zaciekawiła mnie już sama historia powstania zdjęć do albumu. Między grudniem 2015 a styczniem 2016 roku w Kaplicy Sykstyńskiej przeprowadzono niezwykłą sesję fotograficzną. Fotografowie Carlo Vannini i Ghigo Roli wykonali około 270 tysięcy zdjęć podczas 65 nocnych sesji, kiedy kaplica była zamknięta dla turystów.
Przedsięwzięcie przygotowało włoskie wydawnictwo Scripta Maneant we współpracy z Muzeami Watykańskimi. Wykorzystano technologię Gigapixel, która pozwoliła uzyskać reprodukcje fresków zachowujące ich ostrość i oryginalną kolorystykę, a także przygotować reprodukcje malowideł w rzeczywistych rozmiarach.
Fotografowanie kaplicy stanowiło duże wyzwanie techniczne i organizacyjne, ponieważ jest ona jednocześnie obiektem muzealnym, miejscem kultu religijnego i przestrzenią ważnych uroczystości kościelnych, w tym konklawe.
Zdjęcia z tej sesji wykorzystano w kilku publikacjach, wśród których znalazł się również album Kaplica Sykstyńska wydany w Polsce przez Bernardinum we współpracy z Edizioni Musei Vaticani i Scripta Maneant.
264-stronicowy album ma miękką oprawę z obwolutą i szyty grzbiet. Starannie wykonane reprodukcje oraz przejrzysty układ stron sprawiły, że czytanie i przeglądanie książki było dla mnie prawdziwą przyjemnością.
Co znajdziesz w albumie?
„Kaplica Sykstyńska” to przede wszystkim album fotograficzny. Zdjęcia stanowią jego najważniejszą część, a krótkie, zwięzłe teksty Antonio Paolucciego uzupełniają to, co oglądamy na kolejnych stronach. Pomagają one zrozumieć historię malowideł, ich tematykę oraz znaczenie przedstawionych scen.
Paolucci był wybitnym włoskim historykiem sztuki i dyrektorem Muzeów Watykańskich w latach 2007–2016. Teksty zamieszczone w albumie pochodzą z dwutomowej publikacji Rzym, wydanej w 2010 roku przez włoską encyklopedię Treccani.
Książka opisuje historię Kaplicy Sykstyńskiej, piętnastowieczne freski zdobiące jej ściany, sklepienie oraz Sąd Ostateczny Michała Anioła. Dużo miejsca zajmują również dzieła innych mistrzów renesansu, wśród których byli Sandro Botticelli, Pietro Perugino, Domenico Ghirlandaio i Cosimo Rosselli.
Fotografie przedstawiają zarówno całe kompozycje, jak i ich fragmenty. Możemy zobaczyć twarze postaci, gesty, szczegóły szat czy elementy namalowanej architektury. Wszystkie przedstawione freski są podpisane, dzięki czemu łatwo rozpoznać poszczególne dzieła.
Pomocne są także schematy zamieszczone na wewnętrznych stronach okładki. Pokazują rozmieszczenie malowideł na ścianach i sklepieniu oraz pozwalają zidentyfikować postacie przedstawione na Sądzie Ostatecznym.
Album „Kaplica Sykstyńska” polecam osobom zainteresowanym sztuką renesansu, a także tym, którzy planują zwiedzanie Watykanu lub już odwiedzili Kaplicę Sykstyńską. Dzięki znakomitym fotografiom i komentarzom Antonio Paolucciego możemy zwrócić uwagę na szczegóły dzieł i jeszcze raz spojrzeć na całą kompozycję fresków.
Cieszę się, że ten album trafił do mojej biblioteki. Z pewnością jeszcze nieraz do niego zajrzę.