W tym zestawieniu zebrałem książki na prezent, które pokazują Włochy widziane z bliska: codzienne życie, kulturę, historię, ludzi, ich temperament i wyjątkowość miejsc. To opowieści, które nie są przewodnikami, ale prowadzą przez miasta, ulice, kawiarnie, zaułki i historie, których nie znajdziesz w broszurach turystycznych. Jeśli szukasz prezentu dla kogoś, kto lubi patrzeć na Italię oczami pisarzy, reporterów i osób zakochanych w tym kraju – tu znajdziesz ciekawe propozycje.
W zestawieniu umieściłem „książki na prezent”, które czytałem w 2025 roku. Uporządkowałem je według wydawnictw.
- Wydawnictwo Czarne
- Wydawnictwo Jedność
- Wydawnictwo Marginesy
- Wydawnictwo Otwarte (Szczeliny)
- Wydawnictwo Znak
- Wydawnictwo Zyski i S-ka
Wydawnictwo Czarne
Sardynia. Podróż w czasie, Jeff Biggers
Przyznam szczerze, że do tej pory Sardynia kojarzyła mi się głównie z pięknymi plażami, jak Costa Smeralda, i niczym więcej. Myślałem sobie: „Po co tam jechać? Przecież to tylko kolejna wyspa z piaskiem i morzem oraz ustawionymi wzdłuż morza hotelami.” Jak bardzo się myliłem!
Jeff Biggers zabiera nas w podróż po Sardynii, odkrywając przed nami jej bogatą historię, kulturę i tradycje. Autor, wraz ze swoją rodziną, w 2017 roku zamieszkał w malowniczym porcie Alghero, aby oderwać się od pracy i życia w Stanach Zjednoczonych. Z Alghero wyruszał na wyprawy po całej wyspie. Jego opowieść jest pełna pasji i zaangażowania, co sprawia, że czytając książkę, czułem się, jakbym sam przemierzał sardyńskie szlaki. Więcej…
Neapol słodki jak sól, Piotr Kępiński
Neapol słodki jak sól to opowieść niczym reporterski zbiór esejów poświęconych miastu pod Wezuwiuszem, której autorem jest Piotr Kępiński. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Czarne w ramach serii Sulina. To druga książka Kepińskiego, jaką przeczytałem.
Paradoksalnie, ta książka o Neapolu – mieście, które budzi we mnie mieszane uczucia, zachwyciła mnie bardziej niż ciekawa lektura o Abruzji, do której przyjeżdżam z radością (W cieniu Gran Sasso. Historie z Abruzji).
Piotr Kępiński zabiera nas w podróż do Neapolu i pokazuje nam miasto prawdziwe – ze swoim pięknem i brzydotą, atrakcjami i niebezpieczeństwami. Autor pisze o Neapolu, dodając do swojej opowieści kolejne cząstki układanki, tworzącej cały obraz. Poszczególne rozdziały to niejako eseje, w których teraźniejszość miesza się z historią i odbiciami tej historii w literaturze. Więcej…
Wydawnictwo Jedność
Madonna Świętego Łukasza, Paul Badde
Madonna Świętego Łukasza. Skarb odnaleziony w Rzymie to książka, której autorem był, niedawno zmarły, Paul Badde. Książka jest zapisem niezwykłego reporterskiego śledztwa dotyczącego najstarszego zachowanego obrazu Maryi. Jak udowadnia autor ten wizerunek znajduje się w Rzymie.
Paul Badde zaprasza w kolejną podróż śladami najstarszych i najcenniejszych relikwii chrześcijaństwa. Autor wspomina, że pisząc książkę o chuście z Manopello, chodził po Rzymie i oglądał każdą maryjną ikonę, a także jeździł poza Rzym do Spoleto, Mentorelli lub Grottaferrata i fotografował znajdujące się tam ikony. Każdej z tych ikon przypisywano autorstwo św. Łukasza. Badde postanowił więc odkryć, którą rzeczywiście namalował Łukasz Ewangelista. Więcej…
Wydawnictwo Marginesy
Ciao Goethe! Śladami Goethego w Italii, Jacek Cygan
Ciao Goethe to opis podróży po Italii, jaką odbył Jacek Cygan, śladami niemieckiego poety i pisarza. Kiedy otrzymałem i otworzyłem przesyłkę z książką, to w pierwszej chwili zachwyciła mnie jej okładka. Chwilę później zabrałem się do czytania i – zachęcony treścią książki – chciałem „połknąć” ją jak najszybciej, ale kolejna chwila uświadomiła mi, że jest to książka do smakowania.
Ciao, Goethe! to opis podróży, jakie odbył Jacek Cygan przez prawie dwadzieścia lat, kiedy wraz z żoną podążał śladami Goethego po Italii. W tej włoskiej podróży, która miała miejsce ponad 200 lat później po wyprawie niemieckiego poety, Jacek Cygan odkrywał miejsca opisane przez Goethego – oglądał te same kościoły, pałace, ruiny, kolumny, stał przed tymi samymi dziełami sztuki. Czasami okazywało się, że czas zatarł już ślady pobytu poety i nie ma już budynków pamiętających Goethego. Więcej…
Wydawnictwo Otwarte (Szczeliny)
Włochy prawdziwe. Podróż śladami mafii, migracji i kryzysów, Mateusz Mazzini
Włochy prawdziwe. Podróż śladami mafii, migracji i kryzysów, to książka, którą napisał Mateusz Mazzini. Autor książki-reportażu pokazuje nam inną Italię, nie z Instagrama i kolorowych przewodników, ale taką, którą nazywa prawdziwą.
Ponieważ jeżdżę do Włoch od prawie 30 lat, to z chęcią sięgnąłem po książkę, aby przekonać się, co dla Mateusza Mazziniego oznacza wyrażenie „Włochy prawdziwe”.
Bardzo lubię czytać reportaże, bo ich autorzy docierają czasem do miejsc, do których ja nie mogę lub nie chcę się wybrać. Takim reportażem jest książka Mateusza Mazziniego, która pokazuje te inne Włochy, które czasem kuszą swoją egzotyką, a jednocześnie odstraszają swoją ciemniejszą stroną.
Już prologu do książki autor przytacza fragment wypowiedzi jednego ze swoich rozmówców, który „załamując ręce nad przyszłością kraju skazanego według wielu na stanie się parkiem tematycznym:, skansenem dla bogatych Azjatów, Amerykanów i Arabów, powiedział (…), że nie wie już, w imię czego Włochy się tak prostytuują”. Więcej…
Wydawnictwo Znak
Palermo. Epicka historia miasta, A. i S. Edwards
Książka” Palermo. Epicka historia miasta” to nie kolejny przewodnik po Palermo – to prawdziwa epopeja miasta opowiedziana przez pryzmat jednego, wyjątkowego miejsca. Centralnym punktem tej opowieści jest legendarny „Grand Hotel et des Palmes”, zwany potocznie „The Palms”.
Edwards’owie wybrali nietypotywy sposób narracji – zamiast encyklopedycznego wykładu historycznego, prowadzą nas przez pokoje i korytarze hotelu, który od 1874 roku gościł najważniejsze postacie kształtujące losy Sycylii. To miejsce, które powstało z inicjatywy angielsko-sycylijskiej rodziny Ingham-Whitaker, stało się niemym świadkiem wydarzeń, które ukształtowały dzisiejsze Palermo. Więcej…
Rajskie ptaki, Maciej Brzozowski
„Rajskie ptaki. Włosi, którzy podbili świat” to książka autorstwa Macieja Brzozowskiego, wydana przez Znak Horyzont, która pokazuje Włochów, z których każdy pokazał światu, obraz włoskiego mężczyzny i na swój sposób stał się symbolem tego, co włoskie.
Autor to miłośnik Italii, który napisał już książkę o wyjątkowych włoskich kobietach: „Boskie. Włoszki, które uwiodły świat”. Teraz przyszedł czas na męską opowieść o charyzmatycznych Włochach – tych znanych i tych nieco dziś zapomnianych.
Rajskie ptaki – w przyrodzie – charakteryzują się zwykle bardzo barwnym upierzeniem i obecnością niezwykle ozdobnych piór, czasem na głowie, czasem w ogonie. Podobnie bohaterowie książki Macieja Brzozowskiego to postacie barwne i przyciągające wzrok, nie tylko swoim wyglądem. Więcej…
Wydawnictwo Zyski i S-ka
Dziewięć miast włoskich, Grzegorz Musiał
Dziewięć miast włoskich i inne opowieści to książka, której autorem jest Grzegorz Musiał. Zawiera zbiór miniesejów poświęconych ulubionym przez autora miastom we Włoszech. Sięgnąłem po tę książkę, ponieważ lubię skonfrontować obraz włoskich miast zapisanych w mojej pamięci z wrażliwością innych autorów.
„Dziewięć miast włoskich i inne opowieści” można potraktować jako swoiste uzupełnienie i domknięcie włoskiego cyklu książek Grzegorza Musiała, wydawanego pod tytułem „Dziennik włoski”.
Musiał, lekarz, poeta i pisarz, zabiera nas do swoich ulubionych włoskich miast, takich jak Wenecja, Siena, Florencja, Rzym, Neapol czy Palermo, dzieląc się nie tylko wiedzą, ale przede wszystkim własnymi obserwacjami i refleksjami. Więcej…
W przedstawionych wyżej książkach na prezent znajdziesz Włochy widziane z bliska: miasta, ludzi, historię i emocje, które tworzą niepowtarzalny klimat Italii. To doskonałe propozycje na prezent dla kogoś, kto lubi czytać o podróżach, kulturze i codzienności, a także dla osób, które chcą lepiej zrozumieć włoską duszę.
W ostatniej części mojego zestawienia opowiem o trzech książkach zupełnie innych: o smakach, kryminale i duchowości — czyli o „innym wymiarze Italii”.