Podczas pobytu w Pistoi miałem okazję zobaczyć jedno z arcydzieł Luki della Robbii, artysty, którego nazwisko zna niemal każdy miłośnik włoskiego renesansu. Trafiłem na nie trochę przypadkiem, spacerując po mieście i czekając na możliwość obejrzenia słynnego srebrnego ołtarza św. Jakuba w katedrze.

Dziś, 31 maja, kiedy w Kościele obchodzone jest święto Nawiedzenia NMP, wracam myślami do tego niezwykłego dzieła.

Luca della Robbia – mistrz renesansowej rzeźby z majoliki

Luca della Robbia urodził się we Florencji około 1400 roku. Był jednym z najważniejszych rzeźbiarzy włoskiego renesansu. Zapisał się w historii sztuki przede wszystkim jako mistrz szkliwionej terakoty.

To właśnie z jego nazwiskiem kojarzone są charakterystyczne błękitno-białe przedstawienia Madonny, świętych i scen biblijnych, które do dziś można spotkać w wielu włoskich kościołach, kaplicach i muzeach. Opracowana i rozwijana w jego warsztacie technika pozwalała uzyskać trwałą, lśniącą powierzchnię oraz intensywne kolory.

Założona przez niego pracownia funkcjonowała przez kilka pokoleń. Nazwisko della Robbia stało się nazwą całej artystycznej dynastii, a jej dzieła są jednym z najbardziej rozpoznawalnych znaków renesansowej Toskanii.

Tym bardziej zwróciło moją uwagę to, że rzeźba oglądana przeze mnie w Pistoi została utrzymana w kolorze białego marmuru, bez typowych dla warsztatu della Robbii barw.

Spotkanie Maryi i Elżbiety

Rzeźba przedstawia scenę opisaną w Ewangelii św. Łukasza. Po zwiastowaniu Maryja udaje się do swojej krewnej Elżbiety, która również spodziewa się dziecka. Elżbieta nosi pod sercem Jana Chrzciciela, Maryja – Jezusa.

Według ewangelicznego przekazu, gdy Elżbieta usłyszała pozdrowienie Maryi, poruszyło się dzieciątko w jej łonie. Wtedy Elżbieta rozpoznała wyjątkową godność swojej młodej krewnej i wypowiedziała słowa:

„Błogosławiona jesteś między niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona”.

To właśnie ten moment spotkania dwóch kobiet oczekujących narodzin swoich synów stał się tematem dzieła Luki della Robbii.

Elżbieta klęcząca przed Maryją

Najbardziej zaskoczył mnie sposób przedstawienia bohaterek sceny. Elżbieta nie stoi naprzeciw Maryi. Klęczy przed nią. Artysta ukazał w ten sposób nie tylko rodzinne spotkanie dwóch kobiet, ale również rozpoznanie wyjątkowej roli Maryi. Starsza Elżbieta oddaje cześć młodej kobiecie, która nosi pod sercem Jezusa.

Rzeźba została utrzymana niemal w całości w bieli, ale uwagę przyciągają oczy obu postaci. Kolorowe tęczówki sprawiają, że twarze wydają się bardziej żywe, a spojrzenia nabierają wyjątkowej siły wyrazu.

Święto Nawiedzenia NMP obchodzone 31 maja

Kościół katolicki obchodzi święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny właśnie 31 maja. Upamiętnia ono spotkanie Maryi i Elżbiety opisane przez św. Łukasza. To święto przypomina o gotowości Maryi do wyjścia ku drugiemu człowiekowi. Maryja nie zatrzymała się na własnym doświadczeniu zwiastowania, ale wyruszyła w drogę, aby wesprzeć swoją krewną.

Jeżeli będziesz kiedyś w Pistoi, warto zwrócić uwagę nie tylko na słynny ołtarz św. Jakuba czy zabytkową katedrę. Równie ciekawe dzieło znajdziesz nieco na uboczu, w miejscu, do których ja trafiłem przypadkiem.